باب چهارم در بيان اين مذهبهاى اسلامى و پيدا كردن مقالت هر يكى و شرح احوال ايشان به استقصا
و به توفيق ايزد تعالى سخن گوئيم در اديان و مذاهب هم بر اين ترتيب كه ياد كرديم تا هفتاد و سه را به شرح تمام مستغرق گردانيم و اميدواريم كه ما از آن گروه رستگاران باشيم نه از جملهء هالكان ، بفضل اللّه تعالى .
مذاهب السّنّة و الجماعة
گوييم كه واسطهء اهل اسلام اصحاب سنّت و جماعتاند هر چند هيچ گروه نيابى از اهل اسلام كه مذهبى دارد و او را بپرسى ، نگويد مذهب سنّت و جماعت اينست كه من دارم ، امّا قاعدهء اين مذهب بر آنست كه ايزد تعالى [ را ] « 1 » به همهء صفات او قديم گويند و قرآن را غير مخلوق و بهشت و دوزخ را آفريده گويند و اكنون هست و ديدار خداى تعالى مر اهل بهشت را به چشم سر حقيقت گويند و عذاب گور و سؤال منكر و نكير را حق گويند و بندگان را به گناه كبيره كافر نگويند ، هر چند توبه ناكرده ميرند ايشان را در در دوزخ به قدر گناه عقوبت كنند ، آنگاه به شفاعت پيغامبر ، صلوات اللّه عليه ، به بهشت رسند و معراج پيغامبر
هامش
( 1 ) - كلمهء داخل دو قلّاب افزودهء مرحوم اقبال است . ( م . د . ) .