تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اسئله و اجوبه رشيدى ( فارسى ) — صفحة مقدمه 20

مساهمون:

صمقدمه ٢٠
در پاسخ ششم مىگويد : در رسالهء سؤال مولانا اعظم نظام الملة و الدين عبد الملك دامت فضيلته « ماهيت نفس و كيفيّت » آن را به شرح و بسط ياذ كرده‌ايم . آغاز : « بعد از حمد بارى عز و علا ، و دروذ بر سرور انبيا محمّد . . . جنين كويد محرر اين كلمات . . . محمد بن جوهرى السمنانى كه چون بعد از فراغ تعلّم » .

12 - ذكر جميل پادشاه : مباحث مقام فراهان

در پايان گفتار نام كامل خود را چنين آورده است : « فضل اللّه بن ابى الخير بن عالى المشتهر بالرشيد الطبيب الهمدانى » و در آغاز آن از شصت و دو سالگى خود ياد مىكند ، ستايشنامه‌اى است از « پادشاه اسلام » كه از وى نام نمىبرد ، و بايستى اولجايتو ( م 716 ق ) باشد . و آغاز مىكند به اينكه بهترين چيزها كه از آدمى بازماند نام نيكوست . و بهتر آن بود كه آن بازمانده حاصل دانش باشد . و مىپردازد به گفتگويى كه در شب دوشنبه 14 جمادى 709 ق در مقام فراهان دربارهء شناخت ماه 29 و 30 روزه كه با « پادشاه اسلام » داشته است كه نشان‌دهندهء انديشمندى « پادشاه اسلام » است كه « از علوم چيزى نخوانده و كتب را مطالعه نكرده » . در اين هنگام كه اواخر ج 2 / 709 ق مىباشد ، در مقام سلطانيه بر حسب معهود گرد آمده سخنان به ميان آمد و از من خواسته شد آن سخنان را در يك جا فراهم آورم . گرد كردم و نام آن « رساله سؤالات علما » نهادم . در مبحث چهارم از « رسالهء فيض و فياض » خود كه در « كتاب لطايف » درج است ياد مىكند . و بدين بهانه پس از ستاره‌شناسى به بررسى دانشهاى تجربى و گياه‌شناسى و پزشكى و مسائل فلسفى پندآميز مىپردازد . آغاز : « سبحانك لا علم لنا الا ما علمتنا . . . پيش عموم خلق و خصوصا بنزد عقلا ، بوشيده نمانذ ، كه بهترين چيزها كه از آدمى بازماند ، نام نيكوست » .

13 - رساله سؤالات علما : مباحث مقام سلطانيه

گفتگوهايى است كه شب هنگامى در سنهء 709 ق در مقام سلطانيه در نشست دانشمندان به ميان آمده است . در چهار « مبحث » :