خداى تعالى ميفرمايد :
ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ
؛ يعنى روز قيامت از راحت و آسانى باز پرسند گفتند : يا رسول اللَّه ما را چه راحتست كه پيوسته به عذاب مىباشيم و شبانگاه قوت بامدادينه نداريم و بامداد قوت شبانگاه نداريم و نان جوى سير نيابيم اين سؤال آنان را بود كه بامداد و شبانگاه كاسههاى پر از طعام پيش ايشان بود و سراى ايشان آراسته باشد و فربهى در ميان ايشان بسيار بود [ رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود : نه چنين است « 1 » ] بقيامت خداى تعالى گويد بعضى را كه : نه شما را تندرستى دادم و به خوردن آب سرد راحت مييافتيد ؟ ! « 2 » . أمير المؤمنين عليه السّلام گويد كه : هر كه نان گندمين خورد و در سايه بياسايد آن نعمتى كه خداى تعالى از وى بپرسد آنست كه گويد : در چه به كار بردى ؟ و از بهر امروز چه آوردى ؟ .
306 -
من لم يشكر القليل لم يشكر الكثير .
( 1 ) هر كه اندك را شكر نكند بسيار را نيز شكر نكند يعنى هر كه قدر نعمت خدا نداند به هيچ حال شكرش نكند و نبايد كه كسى نعمت خدا را خوار دارد اگر چه اندك بود كه حضرت مصطفى عليه السّلام در در خانهء ريزهء نان يافت بر گرفت و بوسيد و بر سرش مىنهاد و اهلش را گفت كه : نعمت خداى را بزرگ داريد كه نعمت چون از سرائى برمد دشوار باز آيد . و أمير المؤمنين عليّ عليه السّلام ميگويد كه : زيادت نعمت با زيادت شكرست مادام تا بنده شكر بزيادت كند خداى تعالى نعمت بر وى زيادت كند و چون بنده در شكر تقصير كند خداى تعالى از نعمت باز گيرد ، و أصل شكر آنست كه بنده هر خير و نيكى از قبل خداوند بيند و اعتقاد نكند كه او را بنزديك خداى تعالى قدرى و منزلتى نيك است پس نعمت بوى داده است كه آزمايش است كه حقّ مىكند بندگان را .
307 -
من عزّى مصابا فله مثل اجره .
هامش
( 1 ) بايد مانند عبارت ميان دو قلاب كه به نظر درست شده است در اينجا باشد .
( 2 ) يعنى صحت بدن و تندرستى بقدرى كه انسان از خوردن آب خنك لذت برد نعمتى است كه مشمول حكم «لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ» است و در قيامت از آن سؤال مىشود .