خواند بايد كه همّتش همه آن بود كه به خواندن احتياط بجاى آورد و به خود باز ايستد و آنچه از معنى آن باشد بداند نه چنان كه همّتش آن بود كه چگونه آن سوره به آخر رساند [ زيرا ] كه اگر يك آيه با انديشه و معنى بخواند بهتر باشد از هزار آيه بيمعنى ، و نبايد كه كسى از خواندن قرآن دست بدارد از بهر آنكه نيك نداند بلكه بايد كه بخواند و بدان قدر كه توانائى دارد درست ميگرداند ، و حضرت مصطفى عليه السّلام ميگويد كه : هر كه قرآن خواند چنان كه داند خداى تعالى فرشتهء را بفرستد تا بهر حرفى ده نيكى بر وى نويسد ، و چون درست خواند چهار فرشته بفرستد تا بهر حرفى هفتاد نيكى بنويسد . و حضرت مصطفى عليه السّلام فرمايد كه : هر كه قرآن نياموزد و دست بدارد أجذم برخيزد ؛ يعنى پيس و به همه اندام بعيب باشد قال اللَّه تعالى :
وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً
( تا بدان جا كه گفت )
كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى
؛ يعنى هر كه از قرآن خواندن دست بدارد معشيت بر وى تنگ گردد و چون از خاك گور برخيزد گويد : ملكا چرا مرا كور برانگيختى ؟ - و من بينا بودم ، خداى تعالى فرمايد : زيرا كه كتاب من بدانستى و فراموش كردى ، ما نيز ترا امروز فراموش كنيم . و آوردهاند كه : بهر سورتى كه از دست بداشته بود صورتى چند با جمال مرتفع بر وى عرضه كنند و ميگويند كه : اگر فلان سوره بخواندى اين ترا بودى ؛ و بيم آن بود كه از حسرت دلش پاره شود .
217 -
الايمان بالقدر يذهب الهم و الحزن .
( 1 ) ايمان به قدر غم و اندوه ببرد ؛ يعنى هر كه را ايمان بود كه هر چه خدا دهد همه حكمت و صواب بود پس باندازهء كه مصلحت وى در آن بوده و بوى داده است راضى باشد و هرگز تنگدل و پريشان خاطر نباشد تا اگر بدرويشى و يا بيمارى و مانند آن مبتلا شود غم و اندوه نخورد بلكه چون داند كه صلاح وى در آن بوده است صبر كند تا بدان ثواب يابد .
218 -
الزّهد في الدّنيا يريح القلب و البدن و الرّغبة في الدّنيا تكثر