آيا ائمه خمس را مباح كردهاند ؟
رواياتى كه دلالت بر وجوب خمس دارند متواتر ، بلكه فوق تواتر است ، و در مقابل حدود 15 تا 20 روايت ، اباحه خمس در زمان غيبت را مطرح كردهاند « 1 » .
برخى از اخباريون روايات اباحه خمس را مبناى كار خويش قرار دادهاند و مصرف آن را براى شيعيان حلال دانسته و پرداخت آن را واجب نمىدانند .
فقها و روايات تحليل خمس
با توجه به دو دسته رواياتى كه با عنوان وجوب و اباحه خمس وارد شده است ، فقهاى شيعه نظرات مختلفى را در جمع بين آنها ارائه دادهاند .
صاحب حدائق ( قدس سره ) در مورد روايات تحليل فرموده كه امام حق خودش را تحليل كرده است ، نه سهم سادات را .
آيت الله ميلانى ( قدس سره ) اين پرسش را طرح كرده كه چه ايرادى دارد كه ائمه ( عليهم السلام ) هر دو سهم - يعنى سهم امام و سهم سادات - را تحليل كرده باشند ؟ ! اگر چه در آخر بحث قائل به لزوم پرداخت خمس مىشود و مىفرمايد : « فالأحوط لزوماً أن يؤدّي المكلف الخمس كاملًا . . . » « 2 » .
اين پرسش مطرح مىشود كه وقتى ائمه اطهار ( عليهم السلام ) فرمودهاند خمس كمك به زندگانى و به دين است ، چطور ممكن است آن را در طول زمان غيبت حلال كرده و وجوب آن را برداشته باشند ؟ !
آيا مىتوان قبول كرد كه فقط كشاورزان و دامپروران زكات بدهند و ديگر سرمايهداران از پرداخت حقوق شرعيه معاف باشند ؟ !
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعة : ج 6 ، كتاب الخمس ، باب 4 ، باب إباحة حصة الإمام من الخمس الشيعة . . .
( 2 ) - محاضرات فى فقه الامامية : ص 261 .