جسمى جاى گرفته ، يعنى از محدودهء جسميت فراتر است ، ولى ائمّه از خداوند مىخواهند و او مىآفريند و روزى مىدهد ، تا درخواست آنان را اجابت كرده باشد و مقام آنان را بزرگ شمرده باشد .
دربارهء اينروايت ، نكتههايى در خور توّجه است :
اولا كتاب احتجاج داراى اعتبا نيست و تا كنون نويسنده آن ناشناخته است !
ثانيا راوى خبر « على بن احمد بن دلال » فردى مجهول و ناشناخته است !
ثانيا متن روايت ، تا حدودى قابل قبول است ، زيرا قائل به تفويض نمىگويد كه ائمه يا اولياى صالحين از پيش خود و با توانائى شخصى و بهطور استقلال چنين كارهايى انجام مىدهند . بلكه مىگويد ، اينان با إذن و حول و قوهء الهى چنين كارهايى انجام مىدهند . يعنى خداوند به آنانان عنايت خاص داشته هرچه را بخواهند انجام مىدهد .
كوتاه سخن آنكه ائمه و اولياى صالحين ، آن اندازه نزد خداوند ، قرب و منزلت دارند كه اگر چيزى را بخواهند انجام گير ، خداوند عنايت كرده ، آن را تحقّق مىبخشد و مقام والاى آنان را محترم مىشمارد .
به عبارت روشنتر ائمه و اولياى صالح خداوند ، آن توانايى را دارند كه در خلق و تقدير ، آنچه را بخواهند انجام دهند ، البته اين توانايى را خداوند به آنان عنايت كرده و نيز كار انجام شده با اذن و اراده خداوند انجام مىشود در نتيجه ، آنچه را كه ولىّ صالح بخواهد بشود مىشود ، گرچه انجامدهنده در حقيقت خدا است .
خداوند ، مرده زنده كردن و شفا دادن مريض را به عيسى نسبت مىدهد گرچه با اذن او انجام مىگرفته :
« وَ تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ بِإِذْنِي وَ إِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتى بِإِذْنِي »
« 1 » .
و تصريح اين آيه ، كارهايى كه در آن ذكر شده ، كار عيسى عليه السّلام است ، زيرا عيسى عليه السّلام مىخواهد و انجام مىشود ، گرچه با اذن الهى انجام مىگيرد .
شيخ صدوق دامه اللّه در كتاب « اعتقادات » از زراره روايت مىكند كه :
به امام صادق عليه السّلام گفتم مردى از فرزندان « عبد اللّه بن سبأ » قائل به « تويض » است ! فرمود : تفويض چيست ؟ گفتم : مىگويد خداوند محمّد و على عليهم السّلام را آفريد ، آنگاه آنان خود آفريدند و روزى دادند و ميراندند و
هامش
( 1 ) . مائده 5 : 110 .