أنا حجّة اللّه عليكم . . . » « 1 » .
اسحاق بن يعقوب مىگويد : از محمد بن عثمان عمرى ( دوّمين نائب خاص امام عصر ( عج ) در غيبت صغرى ) خواستم تا نامهاى را كه در آن برخى مسائل مشكل را پرسيده بودم ، به امام عصر برساند . پس در پاسخ من اين توقيع با خطّ مولاى ما امام عصر رسيد كه از جمله در آن آمده است :
« . . . اما دربارهء رويدادهايى كه پيش مىآيد ، به راويان حديث ما مراجعه كنيد كه ايشان حجّت من بر شما هستند ، و من حجّت خداوند بر شما هستم . . . » .
اين توقيع را شيخ با سندى معتبر از اسحاق بن يعقوب روايت كرده .
و اين اسحاق بن يعقوب - طبق گزارش علّامهء تسترى - برادر بزرگتر كلينى مىباشد ، و در نسخه « كمال الدين » صدوق ، كه نزد علّامه تسترى بوده ، در پاياننامه چنين آمده :
« و السلام عليك يا اسحاق بن يعقوب الكلينى » « 2 » و بهطور معمول ، فرزند ارشد ، نام جدّ را به خود اختصاص مىدهد ، زيرا كلينى ، صاحب كافى ، محمد بن يعقوب بن اسحاق است .
علاوه كه دكتر حسين على محفوظ ، در مقدّمهء كتاب كافى ، او را از مشايخ كلينى شمرده « 3 » كه معمولا برادر بزرگتر را شيخ مىشمرند .
شيخ المحدثين صدوق نيز اين توقيع را از طريق محمد بن محمد بن عصام كلينى از محمد بن يعقوب كلينى از اسحاق بن يعقوب ، روايت كرده « 4 » و محمد بن محمد بن عصام كلينى ، يگانه طريق صدوق به كتاب كافى است « 5 » . و نيز ابن حجر عسقلانى ، اسحاق بن يعقوب را از رجال شيعه شمرده و ازاين توقيع كه از طريق سعد بن عبد اللّه اشعرى قمى - شيخ القميين - روايت شده ، ياد مىكند « 6 » و همچنين طبرسى در « احتجاج » و ديگران « 7 » .
هامش
( 1 ) . الغيبة للطوسى ( ط نجف ) ص 177 .
( 2 ) . قاموس الرجال ج 1 ص 507 ( چا 1 اول ) .
( 3 ) . كافى شريف ج 1 ص 15 .
( 4 ) . كمال الدين صدوق - غفارى - ص 483 رقم 4 .
( 5 ) . رجوع شود به شرح مشيخه ص 116 ملحق به آخر فقيه ج 4 .
( 6 ) . لسان الميزان ج 1 ص 381 .
( 7 ) . كتاب احتجاج 2 ( ط نجف ) ص 283 .