« سامرى » شد . او در پاسخ به حضرت موسى عليه السّلام كه از او پرسيد : « چرا امت را منحرف كردى ؟ » گفت : « من روشنفكرم و چيزهايى را مىفهمم كه اين مردم عوام نمىفهمند . من ابتدا احكام ، قوانين و دستورهاى تو را تا آنجا كه عقلم پسنديد ، پذيرفتم ؛ اما پس ازآنكه رفتى ، پيش خود فكر كردم كه هرچه گفتى بىفايده است و همه را كنار گذاشتم » .
اين سخن سامرى همان منطق انسانهاى روشنفكرنماست كه آنچه را با عقلشان مطابقت مىكند ، گزينش مىكنند . قرآن اين افراد را اينگونه توصيف مىكند :
الَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ
« 1 » ؛ يعنى اين افراد قرآن را تكهتكه كرده ، به بخشى از آن عمل مىكنند و قسمتى را ترك مىكنند . ما كسى را كه به برخى از واجبات عمل مىكند و به برخى ديگر عمل نمىكند ، مسلمان نمىدانيم .
آيهء 56 به سرنوشت كسانى كه با خدا و پيامبرش و مؤمنان پيوند بستند ، اشاره مىكند و مىفرمايد : « اين افراد ، حزب اللّه هستند و حزب اللّه در دنيا و آخرت رستگارند » .
شأن نزول آيه
همهء مفسران اتفاق نظر دارند كه اين آيه در شأن حضرت على عليه السّلام نازل شده و او كاملترين مصداق اين آيه است ؛ به اين معنا كه على عليه السّلام اولين شخصى بود كه
« الَّذِينَ آمَنُوا »
« 2 » بر وى منطبق شد و عبارت
« الَّذِينَ آمَنُوا »
يعنى على عليه السّلام و ديگران .
در اين زمينه روايتهاى بسيارى از بزرگان صحابه نقل شده است و بزرگان اهل سنت نيز اين روايتها را از جهت سند صحيح و معتبر مىدانند .
هامش
( 1 ) . سورهء حجر ، آيهء 91 .
( 2 ) .« إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا » .