مراتب ولايت
اين آيهء شريفه مىگويد : « ولى مسلمانان در درجهء اول خدا ، سپس پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و پس از ايشان مؤمنانى هستند كه نماز برپا مىدارند و فريضهء مالىشان را در حال ركوع مىپردازند » .
اشاره شد كه طبق روايات متواتر ، چه از اهل سنت و چه شيعه ، اين آيه در شأن مولا امير مؤمنان عليه السّلام است .
اين آيه مىگويد كه هر مؤمنى كه داراى ويژگىهاى مذكور باشد بر ديگر مؤمنان ولايت دارد ؛ اما ولايت داراى مراتب مختلفى است ، مانند : گفتن عيب برادر مؤمن ، مشورت با برادر مؤمن ، حفظ مال ، آبرو و ناموس برادر مؤمن ؛ اما بالاترين مرحلهء ولايت ، ولايتى است كه شامل شؤون سياسى ، اجتماعى و حتى عبادى مىشود .
منظور از اينكه حضرت على عليه السّلام كاملترين مصداق اين آيه است و آيه از ايشان آغاز شده ، اين است كه حضرت على عليه السّلام در رأس قرار گرفته و داراى بالاترين ولايت است كه شامل شؤون سياسى ، اجتماعى و دينى مىشود .
ولايت خداوند عام است و شامل ولايت بر پيغمبر و امام هم مىشود .
ولايت پيغمبر يك درجه پايينتر است و پيغمبر بر امام معصوم نيز ولايت دارد .
مقام ولايت پيامبر پس از ايشان ، بهطور كامل ، به امام بعد منتقل مىشود .
منظور از برترى مرتبهء ولايت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله بر على عليه السّلام اين است كه در زمان وجود هر دو ، پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله ولى على عليه السّلام است ؛ اما پس از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله اين ولايت به مولا على عليه السّلام منتقل مىشود .