درونى همانا خرد انسانى است » .
درون انسان نيرويى وجود دارد كه زبانش ، زبان پيامبران است و انسان بهوسيلهء آن سخن پيامبران را مىفهمد . اگر انسان در ذاتش از اين حجتها برخوردار نبود ، هيچگاه نمىتوانست سخن پيامبران را بفهمد . هدف از ارسال پيامبران نيز ، كمك كردن به اين حجت درونى انسانهاست .
مولا امير مؤمنان عليه السّلام مىگويند : « فبعث فيهم رسله ، و واتر إليهم أنبياءه ، ليستأدوهم ميثاق فطرته ، و يذكّروهم منسيّ نعمته ، و يحتجّوا عليهم بالتبليغ ، و يثيروا لهم دفائن العقول » « 1 » .
« پيامبران را پىدرپى بر مردم فرستاد تا پيمانى را كه در ميثاق فطرت با آنان بسته بود ، ادا كنند و نعمتهاى فراموش شده را [ كه بزرگترين آنها عقل است ] يادآور شوند و برسانند آنچه را بايد برسانند و آنچه را كه در گنجينههاى خرد نهفته ، برانگيزانند » .
هدف پيامبران زدودن غبارى است كه بر اثر برخى از كارهاى نادرست ، بر عقل انسان مىنشيند . با زدودن اين غبار ، آنچه كه در دل عقول انسانها نهفته است ، برانگيخته مىشود ؛ به همين جهت يكى از اسمهاى پيامبران ، مذكّر ( يادآورنده ) است .
يكى از صحابهء بزرگ پيامبر به نام وابصة بن معبد از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله پرسيد : « با كدام مقياس مىتوان نيكى را از بدى تشخيص داد ؟ »
پيامبر پاسخ دادند : « يا وابصة ، استفت نفسك ، البرّ ما اطمأنّ إليه القلب و اطمأنّت إليه النفس ؛ و الإثم ما حاك في القلب و تردّد في الصدر » « 2 » ؛ « اى وابصه ، اين سؤال علمى را از خودت بپرس ؛ خوبى آن چيزى است كه نفست آن را بپسندد و عقل [ بى درنگ ] آن را بپذيرد ؛ و بدى آن چيزى است كه در نفس اثر مىگذارد و [ مورد پذيرش
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبهء 1 ، ص 43 .
( 2 ) . مسند احمد ، ج 4 ، ص 228 .