تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم قرآنى (فارسى) — صفحة 456

مساهمون:

ص٤٥٦
با 114 سوره ، بىكم‌وكاست وهركس به ما نسبت دهد كه قرآن را بيش از اين مىدانيم ، دروغ‌گوست » « 1 » . 2 . عميد طائفه محمد بن محمد بن نعمان ، معروف به شيخ مفيد ( متوفاى 413 ) در كتاب پرارج خود « أوائل المقالات » ، مىگويد : « برخى از أهل امامت بر اين باورند كه از قرآن هرگز چيزى كم نشده است ، نه كلمه ونه آية ونه سوره‌اى ؛ به‌جز آنچه در مصحف علي عليه السّلام بوده وعنوان شرح وتفسير را داشته است » . آن‌گاه گويد : « اين قول ، نزد من به حقيقت نزديك‌تر است از قول كساني كه گفته‌اند برخى كلمات از قرآن افتاده ورأى من همان است . وامّا زيادت در مصحف ، هرگز نبوده ونيست واين مطلب اجماعى علماست ؛ زيرا اگر افزوده شدن سوره‌اى مورد نظر باشد با مسألهء اعجاز منافاة دارد واگر افزوده شدن كلمه يا كلماتي مقصود باشد آن نيز به دليل عدم رجحان مردود است ، پس قرآن از هرگونه زيادتى در سلامت است . علاوة بر استدلال مذكور در اين زمينه از امام صادق عليه السّلام روايتي در دست دارم » « 2 » . 3 . علم الهدى سيد مرتضى علىّ بن الحسين ( متوفاى 436 ) در جوابيّهء أول از مسايل رسالهء طرابلسيّات مىگويد : « علم به صحّت نقل قرآن مانند علم به وجود شهرهاى بزرگ وحوادث تاريخي معروف وكتاب‌هاى مشهور جهان واشعار شعراى عرب است ؛ زيرا عنايت به قرآن ، پيوسته بيش از أمور يادشده بوده است . . . » . 4 . شيخ الطائفة أبو جعفر محمد بن الحسن طوسي ( متوفاى 460 ) در مقدمهء تفسير نفيس خود « التبيان » آورده است : « احتمال زيادت در قرآن به طور كلى منتفى است ؛ زيرا اجماع امّت بر عدم زيادت است واما نقيصه ، اين عقيدة نيز با ظاهر آراى مسلمين مخالف است وهمين شايستهء مذهب ماست كه هرگز در قرآن زيادتى ونقصى رخ نداده است . كلام سيد مرتضى وظاهر روايات أهل بيت بر همين دلالت دارد . . . » « 3 » .
هامش
( 1 ) ر . ك : اعتقادات شيخ صدوق همراه با شرح باب حادي عشر ؛ ص 94 - 93 . ( 2 ) أوائل المقالات ، ص 56 - 54 . شايد مقصود از روايت يادشده همان‌هايى باشد كه يادآور شديم . ( 3 ) التبيان ، ج 1 ، مقدمه ، ص 3 .