سورههاى ق ، ص ، يس وطه .
برخى ديگر با همان هيئت كه علم شده است خوانده مىشود ؛ مثلا مطفّفين در سه حالت رفع ونصب وجرّ با « ياء » است واعراب آن روى « نون » خواهد بود .
مؤمنون ، كافرون ومنافقون در سه حالت با واو ، زيرا تنها حالت اوليهء نقل ، ملحوظ مىگردد وپس از علم شدن حالت افرادى دارد . أبو حيان توحيدي مىگويد :
« نامهايى كه به صورت جمله باشد ؛ مانند
« قُلْ أُوحِيَ »
« 1 » و
« أَتى أَمْرُ اللَّهِ »
« 2 » يا فعلى كه مشتمل بر ضمير نباشد ؛ مانند عبس ، اعراب آنها اعراب غير منصرف است ، زيرا از حالت جمله بودن يا فعل بودن بيرون آمده واسم شده است . ديگر أسماء سور كه از حروف هجا نباشند ، اگر با الف ولام باشند ، معربند والا غير منصرف خواهند بود » « 3 » .
عدد سورهها وآيات قرآن
قرآن با 114 سوره از روز نخست به همين صورت فعلى ، نه كم ونه زياد ، نازل شده واز طريق پيامبر صلّى اللّه عليه وآله با نقل صحابه وتابعين به دست ما رسيده است . اين عدد متواتر است ، زيادة بر اين فاقد اعتبار وكمتر از اين فاقد دليل است . گفته شده است :
مصحف عبد اللّه بن مسعود ، فاقد سورهء حمد ودو سورهء معوّذتين ( ناس وفلق ) بوده است . أو بر اين باور بود كه سورهء حمد همتاى قرآن است واز قرآن جداست .
چنان كه در آيهء
« وَلَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ »
« 4 » سورهء حمد ، كه همان سبع مثاني است ، در مقابل قرآن قرار گرفته است . اما معوّذتين را از سورههاى قرآني نمىدانست ، بلكه آن دو را از دعاهاى باطل السحر ( دفع چشم زخم ) مىشمرد كه بر پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله وحى شد تا با خواندن آنها چشم زخمى كه بر حسنين وارد
هامش
( 1 ) سورهء جن .
( 2 ) سورهء نحل .
( 3 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 163 - 162 .
( 4 ) حجر 15 : 87 .