بيش از بيست نام براي اين سوره آورده است « 1 » .
فاتحة الكتاب : از آن جهت بدين نام خوانده شده كه نخستين سورهء قرآن است . نه فقط در مصحف شريف به عنوان اولين سوره ثبت شده ، بلكه اولين سورهء كاملى است كه از آسمان فرودآمده است .
أمّ الكتاب : أمّ به معناى مقصد وهدف است وسورهء حمد بدين جهت امالكتاب خوانده شده كه تمام أهداف واغراض قرآني در اين سورهء كوتاه فرآهم شده است .
ازاينرو اين سوره را أفضل سور قرآني به شمار آوردهاند .
السبع المثاني : مشتمل بر هفت آية واز سورههاى كوتاه است ( كه به آنها مثاني گفته مىشود ) . از اين جهت مثاني گفته مىشود كه قابل تكرار است ، وبيش از سورههاى بلند تلاوت مىشود .
نمونههايى از نامهاى متعدّد سورهها در زير ارائه مىشود :
توبه ، برائت .
اسراء « 2 » ، سبحان ، بني إسرائيل .
نمل ، سليمان .
غافر ، مؤمن .
فصّلت ، سجده .
محمد ، قتال .
قمر ، اقتربت .
ملك ، تبارك .
معارج ، سأل ، واقع .
نبأ ، عمّ .
بيّنه ، لم يكن .
ماعون ، دين ، أرأيت .
مسد ، تبّت .
توحيد ، إخلاص « 3 » .
دهر ، إنسان ، هل أتى .
قريش ، إيلاف .
شرح ، انشراح .
نامهاى گروهى سورههاى قرآن
1 . سبع طوال : هفت سورهء طولانى بقره ، آل عمران ، نساء ، أعراف ، أنعام ، مائده ودو سورهء انفال وبرائت كه به جاى يك سوره شمرده شدهاند .
2 . مئين : سورههايى كه عدد آيات آنها از صد متجاوز است . ولى از لحاظ حجم
هامش
( 1 ) الاتقان ؛ ج 1 ، ص 151 .
( 2 ) أسرى به صورت فعل ماضي از مصدر إسراء نيز آمده است .
( 3 ) ر . ك : الاتقان ؛ ج 1 ، ص 159 - 155 .