تكميل معنويت مؤمنان مىباشد همچنانكه در بلاها و مصيبتهايى كه بر پيامبران و اولياء خدا وارد شده آشكار است .
بنابراين مىتوان گفت هرجا خداى متعال به فرد يا گروهى نعمتى عنايت فرمايد ، اگر نعمت يافته صالح باشد آن نعمت عطاى خداست و ممكن است آزمايش و ممكن است پاداش عمل نيك او باشد . و اگر نعمت يافته فاسد و گناهكار باشد ، آن نعمت براى او دشمنى و مكر الهى و مهلت دادن و زمينهسازى براى كيفر نهايى اوست :
« وَ يَمْكُرُونَ وَ يَمْكُرُ اللَّهُ ، وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ -
آنان مكر مىكنند و خدا نيز مكر مىكند و خداوند بهترين مكركنندگان است » « 1 »
« سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ - *
با زمينهسازى به تدريج آنان را به سوى عقوبت نهايى مىبريم بگونهيى كه در نمىيابند » « 2 »
« وَ أُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ - *
به ايشان مهلت مىدهم همانا نيرنگ من محكم و استوار است » « 3 »
و همينطور در مصيبتها و بلاها ، اگر بلا ديده و مصيبت رسيده صالح باشد امتحان و آزمايشى است كه خداى متعال بوسيلهى آن پاك را از ناپاك متمايز مىسازد و موجب ترفيع درجه و ترقى معنوى اوست و اگر فاسد و گناهكار باشد انتقام و كيفر اعمال اوست .
بنابراين ابتلا به فقر و مصيبت به خودى خود دليل بر بد بودن كسى نيست ، و نيز كاميابى و برخوردارى از نعمت دليل خوبى
هامش
( 1 ) - سورهى انفال آيهى 30
( 2 ) - سورهى اعراف آيهى 182 و سورهى قلم آيهى 44
( 3 ) - سورهى اعراف آيهى 183 و سورهى قلم آيهى 45