محمد بن مسلم گفت : به امام صادق ( ع ) عرض كردم : چگونه است و قصه چيست كه گاهى كسانى و گروههائى از قول پيامبر ( ص ) حديثى نقل مىكنند و متهم به كذب هم نمىشوند و بعد هم حديثى بر خلاف آن از قول شما براى ما نقل مىشود ؟ رمز مطلب چيست ؟
حضرت فرمودند : همان گونه كه قرآن نسخ مىشود همينطور حديث هم با حديث بعدى نسخ مىشود [ و مانعى ندارد كه هر دو صدق باشد البته منظور حديث شريف بعدا در موضع رابع از پنج موضع بحث راجع به اخبار خواهد آمد ]
حديث سيزدهم :
كلينى ره در كافى به سندش از حسن بن ابى حيّون غلام امام رضا ( ع ) از قول امام رضا ( ع ) نقل كرده كه حضرتش فرمودند :
همان گونه كه قرآن محكمات و متشابهات دارد [ به نص خود قرآن ] همينطور احاديث و اخبار ما نيز محكمات و متشابهات دارد و وظيفهء شما آنست كه به متشابهات رسيديد آنها را به محكمات ارجاع داده و با محكمات تفسير كنيد [ از باب حمل ظاهر بر نص يا اظهر ] و از متشابهات مستقيما و بدون محكمات پيروى نكنيد كه گمراه مىشويد [ در اينكه منظور حديث شريف چيست ؟ و محكمات يعنى چه ؟ و متشابهات يعنى چه ؟ بعدا در موضع خامس از مواضع خمسه بيان خواهيم كرد ]
حديث چهاردهم :
مرحوم صدوق در كتاب معانى الاخبار به سندش از داود بن فرقد نقل كرده :
راوى گفت : از امام صادق ( ع ) شنيدم كه مىفرمود :
شماها فقيهترين و داناترين مردم هستيد آنگاه كه معانى كلام ما را بشناسيد همانا يك كلمه قابل حمل بر وجوهى است [ مثلا افعل كه فعل امر است قابل حمل بر وجوب ، استحباب ، اباحه مىباشد ] و اگر گويندهاى اراده كند
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 125
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٢٥