بدان عمل كردهاند و در مقابل خبر واحد به اين معنا خبرى است كه كثيرى از علماء بدان عمل كردهاند .
2 - و گاهى منظور از خبر واحد عبارتست از خبرى كه از راويان غير ثقه اخذ شده در قبال خبرى كه از ثقات اخذ شده و در كتب معتبره حديثى كه معمول بها عند الإمامية است نقل شده خبر واحد به اين معنا اعم است از خبر واحد بهمعناى اوّل و شامل هر دو قسم بخش اوّل مىشود .
3 - و گاهى منظور از خبر واحد در مقابل خبر متواتر است ، متواتر خبرى را گويند كه قطعى الصدور است و واحد يعنى خبرى كه قطعى الصدور نباشد چه شاذ باشد يا مشهور ، چه از ثقات اخذ شده باشد و چه از غير ثقات پس خبر واحد بالمعنى الثالث اعم است از معناى اول و دوّم .
سپس فرموده : آن حديثى كه شيخ و سيد همه برآن اجماع دارند و آن را باطل و غير حجت مىدانند خبر واحد به معناى اوّل است و آن خبر واحدى را كه سيد بدان منفرد شده و دعواى اجماع بر عدم حجيت آن نموده خبر به معناى دوّم است و آن خبرى را كه شيخ بدان دعواى اجماع نموده خبر واحد به معناى ثالث است كه احدى از فقهاء بقول مطلق آن را محكوم نكرده است فارتفع النزاع بين الشيخ و السيد مرحوم شيخ انصارى ره مىفرمايد : سخنان فاضل قزوينى متين و نيكو است ولى بهتر از آن همانا توجيه خود ما است كه گفتيم مراد سيد از علم همان اطمينان است و شاهد هم اقامه نموديم .
در خاتمه براى رفع خستگى از اين مباحث مطوله مطلبى را از حاشيه رحمت اللّه در ص 94 رسائل محشى نقل مىكنم : ايشان پس از توجيهات عديده مىفرمايند : فمرتضى الشيخ مرتضى المرتضى و مرتضى المرتضى مرتضى الشيخ .
و التعاند الصورى آل [ راجع ] الى التوافق المعنوى :
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 182
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٨٢