و اينكه علم نجوم فى نفسه يعنى با قطعنظر از اشتباهات منجّمين ، علمى صحيح است [ پس اوضاع فلكيه علامت يك سلسله حوادث ارضيه هستند . ]
قوله : و امّا ما دل : روايات فراوانى هم دلالت دارند بر اينكه : منجّمين در احكام و اخبارات خود خيلى دچار اشتباه شده و محاسبات آنان غلط از آب درمىآيد و در اينجا به عنوان نمونه به رواياتى چند اشاره مىكنيم :
1 - همين روايت اخير در بخش قبل كه فرمود : حق با كذب مشوب شده است .
2 - روايت ديگر كه فرمود : دانشمندان نجوم در آن گمراه شدهاند .
3 - روايت سعد يمانى كه وقتى گفت : ستارهء زحل ستاره نحسى است ، امام او را تخطئه كرده و فرمود : اين حرف را نزن ، زحل ستارهء امير المؤمنين ( ع ) است و . . .
4 - وقتى دهقان منجّم به على ( ع ) عرض كرد : امروز روز نحسى است و صلاح نيست در اين روز به جنگ نهروان برويد ، حضرت او را تخطئه كرده و فرمودند : ازقضا همين امروز روز مناسبى است . . .
5 - روايت عبد الرحمن بن سيابه :
به امام صادق ( ع ) عرض كردم : فدايت شوم ، مردمان مىگويند : نظر در نجوم حرام است ، ولى من از نظر به نجوم خيلى خوشم مىآيد و برايم اعجاب انگيز است ، امّا اگر شرعا حرام بوده و مضرّ به دين من باشد ، بهراحتى از خير آن مىگذرم و مرا با چيزى كه به دينم لطمه بزند كارى نيست . امّا اگر حرام نيست و به دين من ضرر نمىزند به خدا سوگند من خيلى ميل به آن دارم و اشتهاى من در نظر به نجوم وصفناشدنى است .
امام فرمود : آنگونه كه گفتهاند [ كه حرام باشد ] نيست يعنى حرام نيست و
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 602
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٦٠٢