( 4 ) ( النوع الرابع ) [ اكتساب به امورى است كه از افعال اختياريّهء انسان مكلف هستند و نه از اعيان خارجيّه . ]
در نوع اوّل از انواع مكاسب محرّمه ، راجع به اكتساب و امرارمعاش از طريق معاوضهء اعيان نجسه و متنجّسه ، بحث شد .
در نوع ثانى از انواع مذكور ، پيرامون معامله بر امورى كه لا يقصد منه الّا الحرام ، گفتگو شد .
در نوع ثالث از انواع مذكور ، در رابطه با معاوضه بر اعيان خارجيهاى كه داراى منافع حلال معتدّه نبودند ، سخن به ميان آمد .
حال تمامى اين انواع در اين جهت مشترك هستند كه در همهء آنها معاوضه بر عينى از اعيان خارجيّه بود ، و متعلّق بيع ، شيئى خارجى بود نه عمل اختيارى مكلّف .
و امّا در نوع چهارم كه هماكنون محور مباحث ما است ، كلام در اكتساب به امورى است كه از افعال اختياريّهء انسان مكلف هستند و نه از اعيان خارجيّه .
مقدّمه : بطوركلّى هر فعلى از افعال اختياريّهء مكلّفين شرعا محكوم به يكى از احكام خمسهء تكليفيّه است .
1 - پارهاى از افعال اختياريهء ما محكوم به وجوب مىباشند ، مثل صلوة -