اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ
( 108 )
راه يافت ، جز اين نيست كه راه مى يابد براى خود ؛ و هركه گمراه شد ، پس جز اين نيست كه گمراه مىشود بر نفس خود ، و نيستم من بر شما مختار ( نگاهبان ) .
تفسير : « حق » با دلايل و براهين آشكار فرارسيده ، و هيچكس عذر معقول ندارد كه آن را نپذيرد . خدا ( ج ) آخرين حجّت خود را بر بندگان خويش اتمام نمود . اكنون ، هركه سود و زيان خود را مىداند ، و به راهى كه خدا ( ج ) بازنموده رهسپار مىشود ، فلاح دنيا و آخرت نصيب او مى گردد ؛ هركه آن را مى گذارد ، و تردّد « 1 » دارد ، خود خوار و پريشان گردد . بايست مردم خودشان خير را از شرّ جدا كنند ؛ و مستقبل خود را انتظام دهند ؛ و طريق شايسته را اختيار نمايند . پيغمبر مختار گردانيده نشده كه مسئول و متعّهد تمام اعمال مردم باشد ؛ كار وى صرف « 2 » تبليغ و هدايت است ، و متابعت آن به دست رهروان او .
وَ اتَّبِعْ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ اصْبِرْ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ وَ هُوَ خَيْرُ الْحاكِمِينَ
( 109 )
و پيروى كن ( اى محمّد ( ص ) چيزى را كه وحى كرده مىشود به تو ؛ و صبر كن تا حكم كند خدا ؛ و او بهترين فيصله كنندگان است .
تفسير : در اين آيت ، به حضرت پيغمبر تسليت است . اگر مردم حق را نپذيرند ، تو ملول مباش .
احكام خدا را پيروى كن ، و در وظيفهء تبليغ منهمك باش ! شدايدى كه در راه پيش آيد بر آن شكيبائى كن .
بر آزار مخالفان متحمل باش ؛ تا آنگاه كه خداى متعال ميان تو و آنها به بهترين صورتى حكميّت نمايد ؛ يعنى برطبق پيمان خويش تو را منصور گرداند ، يا حكم جهاد را بفرستد .
للّه الحمد ، به عون و عنايت الهى ( ج ) سورهء يونس تمام شد .
هامش
( 1 ) . ترديد
( 2 ) . صرفا ، منحصرا