وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
( 91 )
و اللّه بخشاينده ، مهربان است .
تفسير : كسانى كه حقيقتا معذورند ؛ اگر دلهاى آنها پاك باشد ، و با خدا و رسول به درستى معامله كنند ، مثلا اگر خود رفته نتوانند ، در همّت روندگان فتور نيفگنند بلكه حسب توان خود به نيكوكارى و اخلاص مستعدّ باشند ؛ آنها را از عدم شركت در جهاد الزامى نيست . « 1 » اگر از اين مخلصان به مقتضاى بشريّت قصورى واقع شود ، از رحمت و عنايت الهى ( ج ) توقّع است كه آن را ببخشايد .
وَ لا عَلَى الَّذِينَ إِذا ما أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لا أَجِدُ ما أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا وَ أَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَناً أَلَّا يَجِدُوا ما يُنْفِقُونَ
( 92 )
و نيست گناه بر آنان كه چون بيايند نزد تو تا مركبى دهى ايشان را ، گويى : نمىيابم آنچه سوار كنم شما را بر آن ! باز گردند ، درحالىكه چشمهايشان جارى باشد از اشك ، از روى غم ؛ به اينكه نمىيابند آنچه خرج كنند !
تفسير : سبحان اللّه ! صحبت با بركت رسول كريم - صلّى اللّه عليه و سلّم - صحابه ( رض ) را آن قدر سرشار عشق الهى ( ج ) گردانيده بود كه نظير آنها در تاريخ ساير ملل و اقوام پيدا نمىشود ! ببينيد : از اصحاب ، آنان كه توانائى داشتند ، با يك عالم صدق و صفا آماده بودند كه در راه خدا از سر و مال بگذرند ؛ و
هامش
( 1 ) . بازخواستى نيست .