تفسير كابلى (فارسى) — صفحة 598

أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ( 89 ) آماده كرده اللّه براى ايشان جنّت‌ها كه روان است از زير درختان آن جوىها درحالىكه جاويد باشند در آن ؛ اينست كاميابى بزرگ . تفسير : در مقابل منافقين ذكر مؤمنين مخلص به ميان آمده بنگريد ! اينها بندگان وفادار خدايند كه در راه وى از نثار جان دريغ نمىكنند و از صرف مال صرفه نمىنمايند اگرچه موقع خطر و هلاكت باشد ، در راه حمايت اسلام و معيّت پيغمبر آن به هرگونه فداكارى آماده مىباشند اگر نصيب اينها فلاح و كاميابى نيست نصيب كيست ؟ وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَ قَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ ( 90 ) و آمدند عذر گويندگان از صحرانشينان ، تا اذن داده شود ايشان را ؛ و نشستند آنان كه دروغ گفتند اللّه و رسول او را ؛ زود رسد آنان را كه كافر شدند از ايشان عذاب دردناك . تفسير : چنان كه در باشندگان مدينه هم منافقين و هم مؤمنين مخلص پيدا مىشود در اعراب صحرانشين نيز افراد مختلف موجود مىباشد ، دو طايفه از آنها مذكور شده بدويان مخلص در خاتمهء اين ركوع « وَ مِنَ الْأَعْرابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ - الآية » ذكر مىشود اينجا ذكر دو طايفه اعراب است ( 1 ) معذّرون ( 2 ) قاعدون در مصداق طائفهء اوّل ( معذرون ) مفسّرين سلف را اختلاف است كه آيا مراد از آن منافقانى است كه بهانه‌هاى دروغ مىتراشند ( چنان كه از ترجمه معلوم مىشود ) و يا مسلمانانى كه به