ما عَلَيْكَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَ ما مِنْ حِسابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ
( 52 )
نيست بر تو از حساب ايشان چيزى ، و نيست از حساب تو بر ايشان چيزى ؛ تا برانى ايشان را ، پس تو باشى از ظالمان !
تفسير : چون ظاهر حال آنها هويدا مىسازد كه شب و روز در عبادت و حصول « 1 » رضاى خدا ( ج ) مشغولند ، مناسب آن رفتار كن . معاملات بر تفتيش حساب اين امر موقوف نيست كه حال باطن آنها چه مىشود ، يا عقوبتشان چون است . نه حساب تو بر ذمّت آنهاست ، و نه از آنها بر عهدهء تو ! فرضا ، اگر تو ، به طمع هدايت توانگران ، اين مخلصان بينوا را از نزد خود برانى ، دور از انصاف است .
در موضح الفرقان است كه بعضى از رؤساى كفّار به حضرت پيغمبر ( ص ) گفتند : دل ما مىخواهد سخنان تو را بشنويم ؛ امّا ، نزد تو مردم پست مىنشينند كه ما نمىتوانيم برابر آنها بنشينيم ! اين آيت در اين باره فرود آمد ؛ يعنى ، طالب خدا ( ج ) اگرچه بينواست خاطر او مقدّم مىباشد .
وَ كَذلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِيَقُولُوا
و همچنين امتحان كرديم بعض مردمان را به بعض ؛ تا گويند :
هامش
( 1 ) . تحصيل ، به دست آوردن