السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ فَلا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ
( 22 )
آسمان آب را ، پس برآورد به آن از ميوهها روزى براى شما ؛ پس مگردانيد براى خدا همتاها ، حال آنكه شما مىدانيد .
تفسير : خداوند به تمام بندگان : به مؤمنان ، به كافران ، به منافقان ، خطاب فرموده ، توحيد الهى ( ج ) را كه اصل اصول ايمان است به ايشان ابلاغ مىكند ، و خلاصهء آن چنين است : خداوند شما و پيشينيان شما را بيافريد ؛ منافع و لوازم شما را مهيا گردانيد ؛ چه جهل و بىخردى است خداى قدير متعال را گذاشتن ، و بتانى را كه هيچ سود و زيانى نتوانند ، معبود و مولاى خويش قرار دادن ؛ حال آنكه شما خود مىدانيد كه ذات منزّه او تعالى را نظير و همتائى نيست .
وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ
و اگر هستيد در شك از كلامى كه ما فرو فرستاديم بر بندهء ما ، پس بياريد سورهاى را
تفسير : اين سخن پيشتر ذكر شد كه در اين كلام مقدّس علّت اشتباه دو چيز شده مىتوانست : « 1 » يا در خود اين كلام فتورى مىبود كه آن را به ذريعهء « 2 »
« لا رَيْبَ فِيهِ »
رفع كرده ؛ ديگرى بر حسب عناد ، يا قصور ادراك خويش ، به قرآن اشتباهى مىداشت . صورت ثانى نه تنها ممكن بلكه موجود بود ؛ براى رفع آن ، طريق آسان و لطيفى بيان شد كه : اگر شما مىپنداريد كه قرآن گفتهء انسان است ، يك سوره به همين فصاحت و بلاغت به قدر سه آيت بسازيد ؛ اگر شما ، با
هامش
( 1 ) - دو چيز مىتوانست باشد :
( 2 ) - به وسيلهء . . .