همه فصاحت و بلاغت ، از سورهء كوچكى عاجز شديد ؛ بدانيد كه قرآن كلام خداست ، نه گفتهء بنده . اين آيت بر نبوّت حضرت پيغامبر ( ص ) نيز دليل است .
مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
( 23 )
مانند آن ، و بخواهيد مددگاران خود را به جز خدا ، اگر هستيد راستگويان .
تفسير : اگر شما در اين دعواى خويش راستگويانيد كه قرآن گفتهء بشر است ؛ از دانشمندان ، شاعران ، فصحاء و بلغائى كه موجودند ( ما سواى خداوند ) استمداد كرده سورهء كوچكى ساخته بياريد ، يا اين مطلب است كه « 1 » جز خداوند در پيشگاه معبودان خويش با گريه و خشوع دعا كنيد تا در اين امر صعب به شما مدد كنند .
فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ لَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ
( 24 )
پس اگر ( چنين ) نكرديد ، و هرگز كرده نمىتوانيد ، پس بترسيد از آتشى كه هيزم ( آتشانگيز ) آن مردم و سنگها باشد ، آماده كرده شده براى كافران .
تفسير : چون شما نمىتوانيد سورهء كوچكى بياريد و اين امر يقين است كه ابدا آورده نمىتوانيد « 2 » ؛ بترسيد و خويشتن را از آتش دوزخ بازداريد ؛ آتشى كه از همه آتشها تيزتر است ، هيزم آن كافران است و سنگهائيكه آن را مىپرستيد . راه رستگارى از آتش اين است كه به كلام خدا ايمان بياوريد ؛ اين آتش براى كفّارى مهيا شده كه تبليغ مىكردند كه قرآن و پيغمبر الهى دروغ است .
هامش
( 1 ) - يا مرا داغيست كه . . .
( 2 ) - ابدا نمىتوانيد بياوريد ؛