تفسير : « نبىّ » آن است كه وحى الهى ( ج ) بر وى فرود آيد ، و فرشته پيغام خدا ( ج ) را آشكارا به او باز گويد ؛ « صدّيق » كسى است كه پيغام و احكامى را كه از جانب الهى ( ج ) به پيغمبر ( ص ) مىرسد ، از دل بر آن گواهى دهد ، و بدون دليل آن را راست انگارد ؛ « شهيد » آن است كه به حكم شرع خويش را فدا كند ؛ « صالح » و خوشبخت كسى است كه در نهاد وى نيكوئى بود و از كردار بد جان و تن خويش را اصلاح نمايد . خلاصه ، اين چهار طايفه از ساير افراد امت برترند . ديگران كه مسلمانند ، با وصف آنكه به مقام و مرتبت ايشان رسيده نمىتوانند « 1 » ، امّا ، چون در اطاعت خدا و پيغمبر وى مشغولاند ، در ذيل آنها به شمار مىآيند .
رفاقت اين حضرات امرى بس نيكو و پسنديده است ؛ آن را كوچك نبايد شمرد .
فايده : در اين آيت ، اشارت است به اينكه منافقانى كه ذكر شده و مىشوند از اين رفاقت و معيّت بىنصيباند .
ذلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَ كَفى بِاللَّهِ عَلِيماً
( 70 )
اين فضل است از جانب خدا ، و كافيست خدا دانا .
تفسير : مطيعان حكم خدا و پيغمبر را اگر رفاقت انبيا ، صديقين ، شهدا ، صالحين ، ميسّر مىشود ، نعمت بزرگى است كه خدا ( ج ) خاص « 2 » به فضل خويش به آنها ارزانى داشته ، اين نعمت در بدل اطاعت آنها نمىباشد ، و منافقين از آن بكلّى محرومند ؛ خدا ( ج ) كافيست كه دانا و بصير مىباشد ؛ مخلص و منافق را مىشناسد ؛ طاعت و استحقاق اصلى فرمانبران و اندازهء فضل را به تفصيل مىداند ؛ پس كسى را در تكميل يافتن وعدهء الهى ( ج ) نسبت به تفاصيل امور انديشه دست ندهد .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ فَانْفِرُوا ثُباتٍ أَوِ انْفِرُوا جَمِيعاً
( 71 )
اى مؤمنان ، بگيريد سلاح خود را ؛ پس برآئيد گروهگروه ، يا برآئيد همه يكجا .
هامش
( 1 ) . نمىتوانند برسند ،
( 2 ) . فقط