صورت دوّم ، حقّ همسايهء نزديك نسبت به همسايهء دور بيشتر است . در « صاحب بالجنب » يعنى يار همنشين ، رفيق سفر ، همپيشه و همكار ، دو نوكر يك آقا ، دو شاگرد يك استاد ؛ همه دوستان و شاگردان و مريدان داخل است . مسافر بر مهمان ، و غيرمهمان بر هر دو شامل مىباشد ؛ مال مملوكه علاوه بر غلام و كنيز بر حيوانات ديگر نيز شامل است . بالاخره ، فرمود : هر متكبّر و خودخواهى كه غريق عيش و نشاط بوده ، ديگران را با خويش برابر نمىداند ؛ به تأديهء اين حقوق نمىپردازد ؛ شما از آنها احتراز كنيد ، و جدا شويد .
الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَ يَكْتُمُونَ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ أَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ عَذاباً مُهِيناً
( 37 )
كسانىكه بخل مىورزند ، و امر مىدهند مردم را به بخل ؛ و پنهان مىدارند آنچه داده ايشان را خدا از فضل خود ؛ و آماده كردهايم به كافران عذاب ذلّتآور .
تفسير : خدا ( ج ) متكبّران و خودخواهان را دوست نمىدارد كه بخل مىورزند ، و علم و دانش را كه خدا ( ج ) به ايشان ارزانى داشته ، پنهان مىدارند ؛ و به كس فايده نمىرسانند ؛ و ديگران را نيز قولا و عملا به بخل تشويق مىكنند ؛ و به كافران عذاب ذلّتآور آماده است .
فايده : اين آيت دربارهء يهود فرود آمده بود كه هم خود در مصرف فى سبيل اللّه بخل مىورزيدند ؛ و هم مىخواستند مسلمانان را از آن بازدارند ؛ اوصاف پيغمبر ( ص ) و آيات حقّانيّت اسلام را كه در تورات بود ، پنهان مىداشتند ؛ بنابرآن ، مسلمانان را لازم است كه از آنها احتراز نمايند .