خالِدِينَ فِيها وَ نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ
( 136 )
جاويدانند در آن باغها ؛ و چه خوب است اجر عملكنندگان .
تفسير : در دل ، عظمت و جلال خدا ( ج ) ، عذاب و ثواب ، حقوق و احكام ، و حاضر شدن خويش را به عدالت الهى ، و وعد و وعيد او را ياد كردند ؛ و به زبان ، به ذكر او پرداختند ؛ مضطرب و مرعوب شدند ؛ و او را ياد نموده ، سجده افتادند ( چنان كه در حديث صلوة توبه ذكر شده ) ، بعد از آن ، صورتى كه « 1 » اصول شرع مقتضى خواستن عفو از گناه است ، آمرزش و عفو خواستند ؛ مثلا ، حقوق حقداران را ادا نمودند ؛ يا از آنها بخشش خواستند ؛ و به حضور خدا ( ج ) توبه و استغفار نمودند ( كه اصلا آمرزنده فقط حضرت اوست ) ؛ و گناهى كه به مقتضاى بشريّت از ايشان صادر شده بود ، به آن اصرار نورزيدند ؛ بلكه دانستند اگر بندگان به صداقت توبه كنند ، خدا اجابت مىنمايد ؛ به حضور وى به ندامت و اقلاع توبه نمودند ؛
و اين مردم در زمرهء متقيان ثانى حساب مىشوند ؛ بهشت براى آنها آماده است ؛ خدا گناه اين تائبان را مىبخشد ؛ و به بهشت خود جا مىدهد ؛ و در عوض توبه و اعمال نيك وى ، بهترين پاداش مىدهد .
قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُروا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ
( 137 )
به تحقيق ، گذشته است پيش از شما واقعات ؛ پس بگرديد در زمين ، پس ببينيد چگونه شد ( بود ) عاقبت مكذّبان .
تفسير : پيش از شما ملل متعدّد و اقوام بسيار گذشتهاند ، و واقعات عظيم پديد آمده ؛ عادت الهى ( ج ) باربار آشكار شده است ؛ از آنها كسانى كه با پيغمبران خدا ( ج ) دشمنى ورزيدند ؛ و به تكذيب برخاسته ، از تصديق و اطاعت خدا ( ج ) و رسول اعراض نمودند ؛ به عصيان و ستم و حرامخوارى اصرار كردند ؛ انجام آنها چسان بد شد ! در زمين سير كنيد ، و در نتايج استيصال ،
هامش
( 1 ) . به صورتىكه ، آنطور كه