تُؤْمِنُونَ بِالْكِتابِ كُلِّهِ
ايمان داريد شما به همه كتابها ؛
تفسير : اين چه حرف بىجاست كه شما دم از دوستى آنها مىزنيد و آنها دوست شما نى ، بلكه دشمنان بيخكن شما مىباشند . طرفه اين است كه شما تمام كتب آسمانى را به هر قوم و به هر زمانه و به هر پيغمبرى كه فرود آمده باشد ، قبول داريد ؛ بر آنها كه خدا ( ج ) اسامىشان را توضيح كرده على التعيين ، و بر آنها كه نامهايشان را توضيح نداده ، على الاجمال ايمان داريد .
بر خلاف شما ، اين مردم كتاب و پيغمبر شما را نمىپذيرند ؛ بلكه بر كتب خويش نيز بدرستى ايمان ندارند . از اينجهت ، بايد اگر آنها به شما قدرى محبّت مىورزيدند ، شما از آنها متنفّر و بيزار مىبوديد ؛ امّا ، اينجا معامله برعكس است .
وَ إِذا لَقُوكُمْ قالُوا آمَنَّا
و چون ملاقات كنند با شما ، گويند ايمان آورديم ؛
تفسير : منافقين كه بههرحال اين را اظهار مىداشتند ، امّا يهود و نصارى نيز عموما هنگام گفتگو
« آمَنَّا »
مىگفتند ، يعنى ما مسلمانيم از اين گفته مقصدشان اين بود كه ما به كتب خود ايمان داريم و آن را تسليم مىنمائيم « 1 » .
وَ إِذا خَلَوْا عَضُّوا عَلَيْكُمُ الْأَنامِلَ مِنَ الْغَيْظِ
و چون تنها شوند ، مىگزند بر شما انگشتان خود را از خشم ؛
تفسير : چون عروج اسلام و الفت و محبّت مسلمانان را با يكديگرشان مىبينند ، از رشك مىميرند ! هرگاه در مخالفت اسلام چيزى نمىتوانند ، از فرط خشم و غيظ دندان مىخايند و انگشت مىگزند « 2 » .
هامش
( 1 ) . در برابر آن تسليم هستيم .
( 2 ) . دندانها بر رويهم مىفشارند و انگشت بر دندان مىگزند .