و كتابهاى او تعالى هم داخل است . درست اين است كه اين قدر شيوع و اهتمام به توحيد خالص و كامل ، هيچگاه در كدام امّت ديگر « 1 » جارى نمانده كه به سپاس خداوند ( ج ) در اين امّت مانده است . حضرت عمر - رضى اللّه عنه - فرموده : هركه از شما مىخواهد كه در خير الامم داخل گردد ، بايد كه شرط اللّه تعالى را تكميل نمايد « 2 » ؛ يعنى ، امر بالمعروف و نهى از منكر و ايمان باللّه ، كه حاصل آن اين است : اوّل خود را درست كن ؛ و بعد به اصلاح ديگران بپرداز ! كه اين شأن حضرات صحابه ( رض ) بود .
وَ لَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتابِ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَ أَكْثَرُهُمُ الْفاسِقُونَ
( 110 )
و اگر ايمان مىآورد اهل كتاب ، هر آئينه بهتر بود به ايشان ؛ بعضى از ايشان مسلماناند ، و اكثرشان نافرماناند .
تفسير : اگر اهل كتاب ايمان مىآوردند ، آنها نيز مىتوانستند در خير الامم شامل شوند « 3 » ، كه در دنيا به عزّتشان مىافزود ، و در آخرت دو چند اجر مىيافتند ؛ امّا ، افسوس از آنها جز تنى چند ( مثل عبد اللّه بن سلام و نجاشى و غيره ) ديگرى حق را نپذيرفتند ، و با وجود وضاحت « 4 » حق ، به نافرمانى پافشارى كردند .
لَنْ يَضُرُّوكُمْ إِلَّا أَذىً وَ إِنْ يُقاتِلُوكُمْ يُوَلُّوكُمُ الْأَدْبارَ ثُمَّ لا يُنْصَرُونَ
( 111 )
هرگز زيان نمىرسانند شما را ، مگر رنجايندن زبانى ؛ و اگر جنگ كنند با شما ، مىگردانند به شما پشتها را ؛ باز نصرت داده نمىشوند .
هامش
( 1 ) . هيچ امّت ديگرى
( 2 ) . احراز نمايد ؛
( 3 ) . داخل شوند ،
( 4 ) . وضوح ، واضح بودن