يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً
اى مؤمنان ، درآئيد در اسلام پوره ؛
تفسير : براى ابطال نفاق ، در آيهء سابق ، مؤمن مخلص تمجيد شده بود ؛ حال مىگويد : اسلام را تماما بپذيريد در آشكار و پنهان ؛ در عقيده و عمل ، تنها احكام اسلام را پيروى كنيد . به متابعت عقل و رأى خويش ، و يا به اقوال ديگران هيچ حكم را تسليم ، و هيچ كارى مكنيد .
مطلب « 1 » ، ريشهء « بدعت » مستأصل شود . در حقيقت ، بدعت آن است كه عملى يا عقيدهاى را ، در اثر كدام علّت « 2 » ، بپسندند ، و از جانب خويش در دين داخل نمايند ؛ مثلا ، كسى از طرف خود بدون حكم شريعت نماز و روزه وضع نمايد ، با اينكه نماز و روزه بهترين عبادات است ؛ چنانچه « 3 » در ايّام عيد در عيدگاه خواندن نوافل و يا روزهء هزاره گرفتن بدعت است .
خلاصهء آيات اين است كه به راستى و اخلاص كامل ايمان بياوريد ، و از همهء بدعتها اجتناب نمائيد . يهودى چند به اسلام مشرّف شدند و مىخواستند در ضمن احكام اسلام ، تورات را نيز رعايت نمايند ؛ مانند : تعظيم و احترام روز شنبه ؛ حرام پنداشتن شير و گوشت شتر ؛ تلاوت تورات . اين آيت فرود آمد ، و ابواب بدعت كاملا مسدود گرديد .
وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ
( 208 )
و مكنيد پيروى ( نقش ) قدمهاى شيطان را ؛ هر آئينه او شما را دشمنى است آشكار .
تفسير : شيطان وسوسهها مىافكند ؛ و چيزهايى را كه حقيقت و اساس ندارند ، به شما دلنشين مىسازد ؛ بدعات را در دين آميخته ، دين شما را خراب مىگرداند ؛ و شما اين بدعتها را
هامش
( 1 ) . مقصود اصلى ، كلام اينست كه ،
( 2 ) . به هر علّت ،
( 3 ) . چنان كه