لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
( 189 )
ليكن نيكوئى آن است كه كسى از خدا بترسد ؛ و درآئيد در خانهها از دروازههاى آن ؛ و بترسيد از خدا ، تا شما كامياب شويد .
تفسير : يكى از مراسم دورهء جاهليّت اين بود كه چون از خانه برآمده احرام حج مىبستند ، هرگاه به رفتن خانه ضرورتى واقع مىشد ، از دروازه نمىآمدند ؛ از راه بام به خانه مىدرآمدند ، يا نقب زده به خانه مىدرآمدند ؛ و اين فعل را مستحسن مىپنداشتند ؛ خدا ( ج ) آن را تغليط نمود . « 1 »
فايده : چون در آيت اوّل ذكر حج بود ، و اين حكم نيز به حجّ مربوط است ، در اينجا بيان شد . بعضى علماء برآنند كه مراد از كلمهء
( الْأَهِلَّةِ )
در اين آيت ظاهرا ماههاى حج ( شوّال ، ذيقعده ، ده شب ذى الحج ) است كه احرام حج در آنها مىباشد . مردم از حضرت پيغمبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - پرسيدند كه حج خاص در اين ايّام است ، يا در روزهاى ديگر نيز حجّ مىتوان كرد ؟ خداوند در جواب آنها گفت كه براى اداى حجّ ماههاى حج مقرر شده ؛ و با اين مناسبت كيفيّت ادخال خانهها را در اثناى احرام ذكر كرد . از اين احكام واضح گرديد كه امر مباحى را از طرف خود نيك پنداشتن و آن را داخل دين قرار دادن ، مذموم بلكه ممنوع است ؛ چنانچه از اين ، بدعت و مذموم بودن بسيار چيزها معلوم مىشود .
وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ
و ( جهاد جنگ كنيد ) در راه خدا با كسانى كه جنگ مىكنند با شما ؛
تفسير : كعبهء معظمه از روزگار حضرت ابراهيم ( ع ) دادالامن بود ؛ اگر كسى در آنجا با دشمن خويش روبرو مىشد مزاحم نمىگرديد ؛ همچنان « 2 » چهار ماه : ذيقعده ، ذى الحج ، محرم ،
هامش
( 1 ) . تخطئه فرمود .
( 2 ) . همچنين ،