تفسير : خداى مهربان كه آمرزندهء گنهكاران است ، كسى را كه به حقّ و اصلاح مىپردازد و همهء مردم را از فتنهها نگه مىدارد ، در مرتبهء نخستين مورد بخشايش قرار مىدهد ، و چنين نيز مىتوان گفت كه خدا ( ج ) آمرزندهء وصيّتكنندگان است ؛ آنان كه اوّلا وصيّت ناجايز كردند ، و بعدها چون به خطاى خويش دانستند « 1 » ، در زندگى ، از آن بازگشتند .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، فرض گردانيده شد بر شما روزه ؛ چنان كه فرض كرده شده بر كسانى كه پيش از شما بودند ؛
تفسير : اين حكم دربارهء روزه است . روزه از اركان اسلام مىباشد . به مردم تنپرور كه پيروان هوس و بندگان هواى نفساند ، روزه دشوار مىنمايد . از اينجهت ، در بيان الفاظ آن تاكيد و اهتمام ذكر شد . حكم روزه ، از روزگار آدم تا اين دم ، بلاانقطاع جارى و نافذ است ؛ اگرچه در تعيين ايّام آن اختلافى بوده باشد . براى اينكه حكم صبر و شكيبائى ، كه در اصول سابقه ذكر شد ، بدرستى نفاذ يابد ؛ روزه را ركن مهم و عمل اساسى ، و بر طبق حديث ، نيمه صبر قرار دادند .
لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
( 183 )
تا شما پرهيزگارى كنيد .
تفسير : بوسيلهء روزه نفس شما به ترك لذّات و خواهشات خو مىگيرد ؛ آنگاه شما مىتوانيد از لذايذ و آرزوهايى كه شرعا حرام است نفسهاى خود را باز داريد . روزه از توانائى و شهوت نفس مىكاهد ؛ شما را پارسا و پرهيزگار بار مىآرد ؛ در روزه گرفتن بزرگترين حكمت آن است كه نفس سركش اصلاح شود ؛ و اجراى احكام شرع كه بر نفس دشوار و گران مىآيد ، سهل گردد ؛ تا شما پرهيزگار شويد . بايد دانست كه در ايّام رمضان بر يهود و نصارى نيز روزه فرض
هامش
( 1 ) . پى بردند ،