وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ ( 114 ) وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ
و مرايشانراست در آخرت عذاب بزرگ
و مر خدايراست برآمدگاه آفتاب و فرودگاه آفتاب ؛ پس هر سو رو آريد همان طرف متوجه است اللّه ( وجه خداست ) ؛
تفسير : دربارهء قبله ، نصارى و يهود با هم اختلاف داشتند و هر يك قبلهء خود را بهتر مىدانستند ؛ اللّه تعالى درين آيه فرمود كه خداوند مخصوص به كدام طرف نيست ؛ « 1 » بلكه از همه جهات و اماكن منزّه و مبراست ؛ البته ، به حكم او ، به هر طرف كه رو مىآريد ، او تعالى متوجّه است ، و عبادات شما را مىپذيرد . بعضى گفتهاند كه اين آيه در باب نوافل است كه هنگام سوارى در سفر خوانده مىشود يا در سفرى كه قبله مشتبه شده بود .
إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ عَلِيمٌ
( 115 )
هر آئينه اللّه فراخنعمت نيك داناست .
تفسير : رحمتش در همه جا عامّ است ؛ اختصاص به مقامى ندارد ؛ مصالح و ارادت و اعمال بندگان را خوب مىداند كه آنها را چه سود مىبخشد و چه زيان مىدهد ؛ بر وفق آن اوامر صادر مىفرمايد ؛ آنگاه هر كه به تعميل اوامر و اجتناب از نواهى پردازد ، مكافات ، « 2 » و هر كه مخالفت ورزد سزا « 3 » داده مىشود .
هامش
( 1 ) . متعلق به هيچ طرف نيست ؛
( 2 ) . پاداش
( 3 ) . كيفر