است كه اگر از عهده امتحان بربيايد مداوم خواهد بود .
17 - 20 -
كَلَّا بَلْ لا تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ وَ لا تَحَاضُّونَ عَلى طَعامِ الْمِسْكِينِ وَ تَأْكُلُونَ التُّراثَ أَكْلًا لَمًّا وَ تُحِبُّونَ الْمالَ حُبًّا جَمًّا
لفظ « كلا » ردع است از
رَبِّي أَكْرَمَنِ
يعنى : نه ، خدا با نعمت دادن شما را محترم و عزيز نداشته است زيرا كه شما يتيم را اكرام نمىكنيد و در كار مسكينان بى اعتنائيد . . . و نيز اين آيات روشن مىكند كه اكرام خدا در صورتى است كه به اين فرمانها و تحريمها عمل كنند .
يعنى اگر يتيم را اكرام كرديد و نگذاشتيد ضايع شود و اگر يكديگر را بر انفاق و طعام نيازمندان تشويق كرديد و جامعه را متعادل نموديد ، و مال فرزندان صغار را تصاحب نكرديد ، و دنيا پرست و مال پرست نشديد ، پيش خدا محترم هستيد . اين مطالب اگر مورد عمل قرار گيرند جامعه انسانى روى سعادت خواهد ديد .
در مجمع البيان فرموده رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله انگشت سبابه و انگشت وسطى دستش را نشان داد و فرمود :
« انا و كافل اليتيم في الجنة لهاتين » .
21 - 24 -
كَلَّا إِذا دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا وَ جاءَ رَبُّكَ وَ الْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا وَ جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسانُ وَ أَنَّى لَهُ الذِّكْرى يَقُولُ يا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَياتِي
آيات شريفه در رابطه با انسانى است كه اهل طغيان است و مىگويد :
رَبِّي أَكْرَمَنِ
يعنى اين گونه انسان بعد از آمدن قيامت و عذاب نادم مىشود ولى ندامت به حال او سودى نخواهد داشت .
لفظ « كلا » باز ردع است از
فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ
يكى از شرائط آمدن قيامت كوبيدن و ريز ريز شدن زمين است ، تكرار « دكا » دلالت بر كمال كوبيده شدن دارد « كشاف گويد : « دكا بعد دك » منظور از آمدن خدا ، آمدن فرمان