نگارنده گويد : اين سخن مطابق روايتى است كه از ابى الجارود از امام باقر عليه السّلام نقل شده است و اللَّه اعلم .
8 - 14 -
وَ إِذَا الْمَوْؤُدَةُ سُئِلَتْ بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ . . .
در اين آيات شش مسأله عنوان شده كه دو تا راجع به انسان و چهار تا راجع به مقدمات قيامت است .
اول :
وَ إِذَا الْمَوْؤُدَةُ سُئِلَتْ
اين آيه گرچه يك مطلب جزئى است و در رديف موضوعات ما قبل و ما بعد نيست ولى به نظر مىآيد مسأله به قدرى هولناك است كه لازم بوده در رديف آنها مطرح شود ، بعضىها آن را سمبل حقوق ضايع شده دانستهاند ، جريان زنده به گور كردن دختران در ميان بعضى از قبائل عرب عادت بود چنان كه در ذيل آيه ،
وَ إِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالْأُنْثى ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا . . .
نحل / 59 مفصلا گفتهايم . مسئول در حقيقت ، پدر دختر است ، اسناد سؤال به دختر شايد براى آنست كه ، قاتل لياقت آن را ندارد ، لذا از خود دختر سؤال مىشود .
طبرسى فرمايد : معنى اين سؤال توبيخ قاتل است ، زيرا دختر خواهد گفت : من بدون گناه كشته شدهام ، دقت در آيه نشان مىدهد : اين تعبير براى مجسم كردن جنايت ، بسيار مناسب است ، گويى غضب به قاتل در حدى است كه از روبرو شدن با او صرف نظر شده است .
دوم :
وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ
منظور از آن ظاهرا توزيع نامههاى عمل است كه در آيات ديگر آمده است
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ . . .
وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِشِمالِهِ . . .
و يا منظور از باز شدن ، متوجه شدن مردم به آنهاست كه مىبينند و مىخوانند چنان كه فرموده است :
. . . وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً
اسراء / 13 ، به هر حال هنگامه عجيبى است كه تفصيل آن را جز خدا نمىداند .
سوم :
وَ إِذَا السَّماءُ كُشِطَتْ
به نظر مىآيد : منظور از « السماء » هواى