نداد ،
ما آتاكُمُ
شامل دادن چيزى و حكم كردن هر دو است .
وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ
تهديد است در رابطه با مخالفت حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله .
8 -
لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أَمْوالِهِمْ
بنا بر مكتب اهل بيت عليهم السّلام همهء فيء به جز قسمت اول ( فللّه ) مخصوص پيامبر و اقرباى اوست ، على هذا بهتر آنست كه
لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ . . .
بيان مصداق في سبيل اللَّه باشد يعنى قسمت اول را كه في سبيل اللَّه است مىتوان در چنين مصارفي مصرف نمود .
به عبارت ديگر صرف فيء براى آنها ، صرف در في سبيل اللَّه است ( از الميزان ) .
على هذا آنچه گفتهاند :
لِلْفُقَراءِ . . .
بدل است از
لِذِي الْقُرْبى
و ما بعد آن ، و يا بدل است از
الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ . . .
قول مقبولى نيست
أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ . . .
اشاره به حال مهاجرين است كه مشركان مكه اموال آنها را گرفته و از مكه بيرونشان مىكردند .
يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً وَ يَنْصُرُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ
مىشود گفت رضوان بيان « فضلا » است ، الميزان فرموده : مىطلبند از خدا روزى را در دنيا و رضوان را در آخرت ، منظور از نصرت خدا ، نصرت دين خداست ، آرى : آنها در ادعايشان و در كارشان صادقند .
9 -
وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الْإِيمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ . . .
عطف است بر « المهاجرين » در اين صورت منظور آنست كه صرف در احتياج چنين كسانى صرف در سبيل اللَّه ، است ، احتمال دارد كه كلام مستانف و « الذين » مبتدا و « يحبّون » خير آن باشد ولى عطف صحيح است زيرا آيه در عين تعريف از