انصار ، مصرف فىء را نيز بيان مىكند . « 1 » مراد از
مِنْ قَبْلِهِمْ
ظاهرا قبل از آمدن مهاجرين است يعنى پيش از آمدن مهاجرين ، مدينه را براى هجرت آنها و براى اسلام آماده كردند امّا آماده كردن ايمان ، مورد عمل قرار دادن و پياده كردن آنست .
وَ لا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ
مدحى كامل از انصار است كه از رسيدن مال به مهاجران ناراحت نمىشدند چنان كه در تقسيم اموال بنى نضير معلوم شد و با آنكه خود احتياج داشتند ، مهاجران را بر خود مقدم مىكردند .
تاريخ مىگويد : هر كه از مهاجران مىآمدند ، اهل مدينه آنها را در منازل خويش جاى مىدادند و در درآمد خود آنها را شريك مىكردند ، رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله در خانهء ابو ايوب انصارى ساكن گرديد ، على بن ابى طالب عليه السّلام در خانهء حارثة بن نعمان مسكن گزيد ، حضرت فاطمه عليها سلام اللَّه را به آن خانه عروس آوردند .
وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
قاعدهء كلّى است ، مصداق آن در آيه ، انصار هستند . در حديث آمده :
« لا يجتمع الشح و الايمان في قلب رجل مسلم و لا يجتمع غبار في سبيل اللَّه و دخان جهنم في جوف رجل مسلم » ( مجمع البيان ) .
10 -
وَ الَّذِينَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ
عطف است بر « المهاجرين » يعنى : « للفقراء الذين جاء و من بعدهم » على هذا صرف در اين گونه اشخاص نيز ، صرف در سبيل اللَّه است ، مراد از آمدن آنها ، آمدن بعد از فتح مكه و تمام شدن هجرت است . احتمال دارد جمله مستأنفه
هامش
( 1 ) منظور از حاجة لازم آنست يعنى كينه و حسد .