اشاره به همگانى بودن عذاب است باقية تقديرش « نفس باقية » مىباشد ، بعضى آن را مصدر گفتهاند مانند عاقبة و عافية ، يعنى آيا براى آنها بقايى و دنبالهاى مىبينى ؟ ! 9 -
وَ جاءَ فِرْعَوْنُ وَ مَنْ قَبْلَهُ وَ الْمُؤْتَفِكاتُ بِالْخاطِئَةِ
.
جاء متعدي با باء و مفعول آن
بِالْخاطِئَةِ
است مراد از مؤتفكات اهل آنهاست ، فرعون همان فرعون موسى مىباشد ، خاطئه را مصدر گفتهاند ولى بايد اسم مصدر و حاصل از آن باشد نه معناى مصدرى ، به هر حال آن به معنى خطاء و خطيئة است كه همان شرك و كفر و تجاوز از زىّ عبوديّت باشد ، مؤتفكات به قراء لوط عليه السّلام تطبيق مىشود كه به حكم
جَعَلْنا عالِيَها سافِلَها
هود / 82 زير و رو شدند .
10 -
فَعَصَوْا رَسُولَ رَبِّهِمْ فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رابِيَةً
.
تعليل استيصال آنهاست : « رابيه » به معنى زائده و شديده است ، ربا به معنى زيادت مىباشد
أَخْذَةً رابِيَةً
گرفتن شديد و عقوبت سخت . بعضى عقوبت زائده بر سائر عقوبتها گفتهاند .
11 -
إِنَّا لَمَّا طَغَى الْماءُ حَمَلْناكُمْ فِي الْجارِيَةِ
.
به نظر مىآيد : اين آيه و آيهء ما بعد ، اشاره به نجات مؤمنان در آن گونه بلاهاست ، يعنى : همانطور كه مؤمنين به نوح را از غرق نجات داديم ، در بلاى عاد و ثمود و ديگران نيز ، اهل ايمان نجات يافتند . على هذا بلاها مستحقين بلا را گرفت .
مراد از « جارية » كشتى نوح است ، نسبت حمل به اهل زمان نزول ، با آنكه اسلاف آنها در كشتى حمل شده بودند ، به علت نوع واحد بودن همه است .
12 -
لِنَجْعَلَها لَكُمْ تَذْكِرَةً وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ
.