1 -
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ تَبْتَغِي مَرْضاتَ أَزْواجِكَ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
اينكه انسان براى مصلحتى چيزى را بر خود حرام كند ، گناه محسوب نمىشود ، نظير :
كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرائِيلَ إِلَّا ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى نَفْسِهِ
آل عمران / 93 ، آيه در آن رابطه است كه حضرت يعقوب براى مصلحتى گوشت شتر را بر خود تحريم نمود .
آمدن « النبى » به جاى رسول به علّت آنست كه اين خطاب مخصوص به آن حضرت است ، ربطى ، به ديگران ندارد بر خلاف :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ
آيه از اينكه كدام چيز را بر خود حرام فرمود ساكت است ولى از
تَبْتَغِي مَرْضاتَ أَزْواجِكَ
معلوم مىشود : بخاطر زنانش اين كار را كرده است در شأن نزول گفته شد : آن شربت عسل و يا ماريه بود .
لِمَ تُحَرِّمُ
عتاب خفيف و در مقام دلسوزى است نظير :
عَفَا اللَّهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ تَعْلَمَ الْكاذِبِينَ
توبه / 43 .
ناگفته نماند : قسم بر فعل چيزى آن را واجب و بر ترك چيزى آن را حرام مىكند .
وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
حاكى است كه خدا نمىخواهد انسان چنين مشقتى بر خود هموار كند و نيز حاكى است كه راه چاره باز است ، مىشود در شكستن قسم از غفران خدا استفاده كرد .
2 -
قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمانِكُمْ وَ اللَّهُ مَوْلاكُمْ وَ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
معلوم مىشود كه آن حضرت براى تحريم بعضى لذتها قسم خورده بود « فرض » به معنى تشريع و تعيين است يعنى : خداوند با تشريع كفاره حل و شكستن سوگندهاى شما را چاره كرده است ، چون خدا سرپرست شماست ، به وضع شما داناست و