و آن توجه كامل به اولاد و اموال ، و فراموشى خداست .
9 -
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُلْهِكُمْ أَمْوالُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ
مراد از مشغول كردن اموال و اولاد آنست كه همهء فكر و ذكر انسان متوجه آنها باشد به طورى كه خدا را فراموش كند در اين صورت دستورهاى خدا مورد عمل واقع نمىشود و به حكم
نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ
توبه / 67 ، خدا نيز آنها را فراموش مىكند و اين جز خسران و بدبختى نخواهد بود ، چنان كه فرموده
وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ
.
آيه نشان مىدهد كه اموال و اولاد مشغول كننده است ، بايد انسان مواظب باشد .
10 -
وَ أَنْفِقُوا مِنْ ما رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْ لا أَخَّرْتَنِي إِلى أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَ أَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ
.
معلوم مىشود از جملهء مصاديق مشغول كردن اموال و اولاد ، باز داشتن انسان از انفاق در راه خداست ، از آيه معلوم مىشود كه
لَوْ لا أَخَّرْتَنِي
را در برزخ يا در هنگام مرگ كه از جهان بريده است خواهد گفت .
در مجمع البيان از ابن عباس نقل كرده : هيچ كسى نيست كه مال دارد و زكات آن را نداده است و قدرت حج دارد ولى به حجّ نرفته است مگر آنكه وقت مرگ مىخواهد كه او را به دنيا بر گردانند گفتند اى پسر عباس از خدا بترس ما نمىبينيم كه اين كافر در آن حال برگشتن به دنيا را بخواهد ؟ گفت در اين باره بر شما قرآن مىخوانيم ، آن گاه آيهء
وَ أَنْفِقُوا . . .
را خواند ، گفت : صلاح در اينجا حج است ، طبرسى فرموده : اين از ابو عبد اللَّه عليه السّلام نيز نقل شده است .
« و في الفقيه سئل عن قوله تعالى فاصدق و اكن من الصالحين قال « اصدق » من الصدقه « و اكن من الصالحين احج »
« 1 » ظاهرا آن براى بيان مصداق مىباشد
هامش
( 1 ) در تفسير صافى .