نه اينكه صالحان فقط حج گزاران هستند .
11 -
وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذا جاءَ أَجَلُها وَ اللَّهُ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ
.
يعنى : اين درخواست در آن موقع پذيرفته نيست . زيرا
إِذا جاءَ أَجَلُهُمْ فَلا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ
يونس / 49 ،
وَ اللَّهُ خَبِيرٌ . . .
عطف بر اوّل آيه ، يعنى خدا مرگتان را به تأخير نمىاندازد ، به اعمالتان نيز داناست .
از امام باقر عليه السّلام دربارهء
وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذا جاءَ أَجَلُها
نقل شده فرمود : در نزد خدا كتابى هست مشروط ، در آن آنچه را بخواهد مقدم و آنچه را بخواهد مؤخر مىكند ، و چون ليلهء قدر شود ، خدا در آن شب هر آنچه تا سال آينده خواهد شد نازل مىكند آنست كه مىفرمايد
وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذا جاءَ أَجَلُها
چون آن را نازل كرد و كتابى در آسمانها نوشت آن همانست كه تأخير نمىاندازد ( از تفسير برهان ) ، اين روايت بسيارى از مشكلات را حل مىكند ، ما در اين باره در ذيل آيهء
يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ . . .
رعد / 39 به تفصيل سخن گفتهايم .
شب سه شنبه بيست و يكم صفر الخير هزار و چهارصد و شش مطابق چهاردهم آبانماه 1364 ، تفسير سورهء منافقون به پايان رسيد .
و الحمد للَّه و هو خير ختام