اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ . . .
توبه / 80 .
إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ
تعليل عدم مغفرت است يعنى آنها در اثر نفاق از زىّ عبوديت خارج شدهاند ، مغفرت لازمهاش هدايت است ، خدا فاسقان را هدايت نميكند تا مشمول مغفرت شوند .
ناگفته نماند : كار خدا هدايت است ولى تا از زى عبوديت خارج هستند مورد هدايت واقع نمىشوند ، به عبارت ديگر در نفاق هدايت نيست نفاق ضلالت و تاريكى است در آن روشنى وجود ندارد ، اگر از آن دست بردارند مورد هدايت واقع مىشوند .
7 -
هُمُ الَّذِينَ يَقُولُونَ لا تُنْفِقُوا عَلى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا
.
منافقان به اهل مدينه مىگفتند بر فقراء مؤمنان كمك مالي نكنيد تا از دور آن حضرت متفرق شوند در جواب فرموده :
وَ لِلَّهِ خَزائِنُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنَّ الْمُنافِقِينَ لا يَفْقَهُونَ
.
يعنى : اگر انفاق نكنند خداوند مؤمنان را از جاى ديگر تأمين مىكند زيرا كه خزانههاى آسمان و زمين خاص خداست ، ولى منافقان نمىفهمند و فكر مىكنند كه اگر اهل مدينه انفاق نكنند مؤمنان گرسنه مانده و متفرق مىشوند .
8 -
يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ
.
اين همان سخن ابن ابى منافق است كه در شأن نزول گفته شد .
منظورش از « اعز » خودش و از « اذل » رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله است ، گويى نظرش آن بوده كه من اهل مدينه و داراى ثروت و اقوام هستم ولى آن حضرت چنين نيست .
خدا در جواب فرمود :
وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ لكِنَّ الْمُنافِقِينَ لا يَعْلَمُونَ
در اينجا خدا