شرحها
در ابتداى سوره براى مشركان عذاب دنيا و آخرت هر دو وعده داده شد ، در رابطه با عذاب دنيا ، جريان غرق فرعونيان به عنوان شاهد عينى ياد گرديد ، و در اين آيات براى آخرت استدلال شده است ، با اين طريق ، وحدت و انسجام سوره از نظر ادعا و استدلال كاملا روشن مىگردد .
به بيان ديگر : در اين آيات ، ابتدا انكار معاد از جانب مشركان نقل و سپس با برهان حكمت به وجود آن استدلال شده و آن گاه مقدارى از آخرت بدكاران و نيكوكاران بازگو شده است .
ناگفته نماند : جريان قوم « تبع » در رديف جريان فرعونيان است كه در مقام تهديد به عنوان جمله معترضه آمده است و يا نقل آن در رد ادعاى استقلال است كه از آيات 35 و 36 فهميده مىشود و اللَّه العالم :
34 و 35 و 36 -
إِنَّ هؤُلاءِ لَيَقُولُونَ إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولى وَ ما نَحْنُ بِمُنْشَرِينَ
.
اين سخن انكار معاد از جانب مشركان است كه در تأكيد آن گفتهاند :
فَأْتُوا بِآبائِنا . . .
نشر و انشار هر دو به معنى زنده كردن است « نشر اللَّه الموتى و انشرهم : احياهم » ضمير « هى » چنان كه در صافى و الميزان هست به « عاقبة » و « نهاية » برمىگردد يعنى عاقبت زندگى ما جز مرگ اولى نيست ، سپس حياتى نداريم
وَ ما نَحْنُ بِمُنْشَرِينَ
نقل شده : ابو جهل به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله گفت : اگر راست مىگويى جدت قصىّ بن كلاب را زنده كن تا جريان ما بعد مرگ را از او بپرسيم كه او مرد