وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ
تكوير / 6 و شايد مركز زمين باشد كه دريايى گداخته است .
به هر حال : اين سوگندها در رابطه با وقوع عذاب آخرتند ، توجيه آن در شرحها گفته شد .
7 و 8 -
إِنَّ عَذابَ رَبِّكَ لَواقِعٌ ما لَهُ مِنْ دافِعٍ
جواب سوگندهاست و حاكى از حتميت كامل آنست كه هيچ مانعى نتواند از آن جلوگيرى كند . آمدن « ربك » به جاى « اللَّه » تسليت است بر آن حضرت كه پروردگارت به وعدهء خويش وفا خواهد كرد .
9 و 10 -
يَوْمَ تَمُورُ السَّماءُ مَوْراً وَ تَسِيرُ الْجِبالُ سَيْراً
.
ظرف است براى
عَذابَ رَبِّكَ
آيهء اول نظير
يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ . . .
انبياء / 103 ،
وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ
زمر / 67 ، است .
مسير و راه افتادن كوهها در نفخه اول است كه در بسيارى از آيات ديده مىشود
وَ سُيِّرَتِ الْجِبالُ فَكانَتْ سَراباً
نبأ / 20 .
11 -
فَوَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ
تفريع است بر آيات گذشته ، يعنى حالا كه عذاب حتمى است و آن واقع نمىشود مگر بر مكذبين عذاب ، پس واى بر آنها .
12 -
الَّذِينَ هُمْ فِي خَوْضٍ يَلْعَبُونَ
.
وصف مكذبين است و نشان مىدهد كه اگر در باطل مشغول نبودند و در معاد فكر مىكردند ، آن را انكار نمىنمودند « يلعبون » حاكى است كه زندگى آنها بازى و بدون مقصد صحيح است .
نكره آمدن خوض به معنى خوض عجيب و نظير آن مىباشد .
13 و 14 -
يَوْمَ يُدَعُّونَ إِلى نارِ جَهَنَّمَ دَعًّا هذِهِ النَّارُ الَّتِي كُنْتُمْ بِها تُكَذِّبُونَ
.