زيرا كه كتاب بالاخره در يك چيزى نوشته مىشود و نيز ذكر « مسطور » موضوعيتى نداشت ، چون از لفظ كتاب ، نوشته شدن معلوم مىشود .
اما چون تورات در لوحى از جانب خدا نوشته شده بود ، ذكر نوشته شدن و چيزى كه در آن نوشته شده است موضوعيت دارد . « رق » مطلق است شامل جنس مىشود ، شايد مفرد آمدن اشاره به اصل است نه عدد آن .
ظاهر آنست كه منظور از بيت معمور كعبه است كه از ابتداى به وجود آمدن با عبادت و حج آباد است ، پيامبران از فرزندان ابراهيم عليه السّلام امثال موسى و عيسى به زيارت آن آمدهاند .
آن آيت نبوت است كه به دست ابراهيم بنا شده و به واسطه پيامبر اسلام تثبيت گرديده است
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ
آل عمران / 96 .
در روايات شيعه و اهل سنت آمده : آن محلى است در آسمان ، از امام باقر عليه السّلام است كه خدا تحت عرش چهار ستون قرار داده و آنها را ضراح ناميده و آن بيت المعمور است كه به ملائكه فرموده بر آن طواف كنيد ، آن گاه ملائكه را مأمور كرد كه در زمين مانند آن و به قدر آن خانهاى بسازيد و به اهل زمين فرمود آن را طواف كنند « 1 » و
عن النبى « البيت المعمور في سماء الدنيا »
و از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نقل شده : بيت معمور كه آن را ضراح گويند در آسمان و در مقابل كعبه است ، اگر بيافتد روى آن مىافتد « 2 » و اللَّه اعلم .
سقف مرفوع آسمان است
وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً
انبياء / 32 ، « بحر مسجور » شايد مطلق درياها باشد كه پر از آب و پشتوانه زندگى است گويند :
منظور آنست كه درياها در آخرت گداخته مىشود چنان كه فرموده :
هامش
( 1 ، 2 ) از تفسير صافى .