مسلمانان به اين دستور و آيهء
اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ
عمل كنند بسيارى از مشكلاتشان حل خواهد شد .
در نهج البلاغه حكمت 114 آمده است : وقتى كه صلاح بر زمان و اهل زمان غالب شود آن گاه اگر مردى به ديگرى سوء ظن كند بى آنكه از او گناهى ظاهر شود ، به او ظلم كرده است و چون فساد بر زمان و اهل زمان غلبه كند ، آن گاه حسن ظن داشته باشد فريفته شده است . ظاهرا اين روايت مىگويد كه در صورت دوّم نسبت به مردم جانب احتياط را از دست ندهيد ، على هذا ميان دو روايت تعارضى نيست .
در رابطه با تجسس :
حلبى از حضرت صادق عليه السّلام نقل مىكند كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمودند :
« لا تطلبوا عثرات المؤمنين فانّ من تتبع عثرات اخيه نتبع اللَّه عثراته و من تتبع اللَّه عثراته يفضحه و لو في جوف بيته »
در كافى ج 4 / 58 هشت حديث در اين باره نقل كرده است يعنى در پى لغزشهاى مؤمنان نباشيد هر كس لغزشهاى برادرش را دنبال كند ، خدا لغزشهاى او را دنبال مىكند ، هر كس خدا لغزشهاى او را دنبال كند او را و لو در ميان خانهاش باشد رسوا مىكند . واقعا اين دستورها چقدر سازنده و لازم العمل است ، حيف كه ما فرسخها از اين مطالب دوريم .
طبرسى رحمه اللَّه نقل كرده : ابو قلابه مىگويد : به عمر بن الخطاب خبر دادند كه ابو محجن ثقفى در خانه با ياران خود مشروب مىخورد ، عمر رفت و به خانه او داخل شد ديد نزد او فقط يك نفر هست ، ابو محجن گفت يا أمير المؤمنين خدا تو را از تجسس نهى كرده است ، عمر به همراهان گفت : اين چه مىگويد آنها جواب دادند كه راست مىگويد ، عمر از آنجا خارج شد و ابو محجن را به حال خود گذاشت .