شده است .
و نيز گفته شده كه اگر مشركان در حديبيه جنگ مىكردند مغلوب مىشدند ولى در اين صورت عدهاى از زنان و مردان مؤمن كه در ميان كفار هستند به علّت ناشناس بودن به دست شما كشته مىشدند . و اگر اين كار نبود اجازه جنگ مىداديم زيرا آنها كافر مىباشند و شما را از مسجد الحرام و قربانى كردن باز داشتند .
خوابى كه خداوند به رسولش نمايان كرده درست است شما حتما در آينده به طور ايمن داخل مسجد الحرام خواهيد شد .
ناگفته نماند : جريان حديبيه در اول سوره گفته شد ، جريان خيبر نيز در نكتهها خواهد آمد .
18 -
لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ ما فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَ أَثابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً
.
اين آيه راجع به آنست كه : چون در حديبيه به حضرت خبر رسيد اهل مكه عثمان را كشتهاند ، فرمود در اين صورت با اهل مكه جنگ خواهيم كرد لذا در زير درختى كه آنجا بود ايستاد ، مسلمانان با او بيعت كردند كه فرار نكنند « 1 » .
در الميزان فرموده : چون رضا به خدا نسبت داده شود منظور از آن پاداش و اجر است نه آن حالت نفسانى و خوشنودى كه به انسان عارض مىشود ، على هذا انزال سكينه و فتح قريب و مغانم خيبر ، بيان رضاى خداست ، بنا بر اين ، رضا از صفات فعل است .
هامش
( 1 ) در النص و الاجتهاد 94 فرموده : بيعت بمرگ كردند و هزار و چهار صد نفر بودند .