داده است و آن ، يكى از اسرار عجيب موجودات زنده است كه بدون آن ، حيات ادامه پيدا نمىكرد ، ضمير « فيه » راجع به « جعل » است
يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ
يعنى شما را در ازواج ( نر و ماده ) بودن مىآفريند و تكثير مىكند ، اين جمله راجع به انسان و انعام هر دو است .
چيزى در ذات و صفات ، مانند خدا نيست ، كاف زائد و براى تأكيد نفى است و تقدير آن « ليس مثله شىء » مىباشد .
از امير المؤمنين عليه السّلام در نهج نقل شده :
« ليس كمثله شىء اذ كان الشيء من مشيته فكان لا يشبهه مكونه »
دو وصف سميع و بصير براى تكميل مطلب است او خواستههاى همهء مخلوقات را مىشنود
يَسْئَلُهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ
رحمن / 29 و نيز او به خلق خود بيناست ، نواقص شان را تكميل مىكند و به اعمالشان آگاه است .
12 -
لَهُ مَقالِيدُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
.
تكميل دليل سابق است ، يعنى روزى دادن مخلوقات در دست اوست ، به نظر مىآيد : مقاليد به معنى خزائن باشد و آن در رابطه با روزى دادن و تنگ گرفتن است ؛ در ذيل آيه
وَ أَمَّا إِذا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ
فجر / 16 دربارهء تنگ گرفتن روزى توضيحى دادهايم كه قابل دقت است .
إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
تعليل بسط و قبض رزق است كه هر دو از روى علم خدا و صلاح و حكمت است .