اتم است ، و گرنه انذار آن حضرت در زمينهء بلاهاى دنيا نيز بوده است .
فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ
.
مىشود اين جمله تعليل انذار باشد ، يعنى : علت وحى و انذار آنست كه پايان بشريت به بهشتى و جهنمى بودن خواهد انجاميد .
8 -
وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ يُدْخِلُ مَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِهِ وَ الظَّالِمُونَ ما لَهُمْ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ
.
آيه دفع دخلى است كه از آيهء گذشته متولد مىشود ، گويى كسى ميگويد :
چه حاجتى بر وحى و انذار بود . خدا خودش مىتوانست مردم را طورى بيافريند كه همه اهل هدايت باشند ؟ و آنها را به ايمان مجبور كند .
در جواب فرموده : اگر خدا مىخواست همهء مردم را موحد مىكرد و در اعتقاد به خدا و اعمال نيك
أُمَّةً واحِدَةً
مىشدند ولى خدا چنين نخواسته است زيرا در آن صورت همه مسلوب الاختيار مىشدند و مانند سوزاندن آتش از خود اختيارى نداشتند ، در نتيجه مسئله ثواب و عقاب لغو و باطل مىشد ، امّا ارادهء ازلى بر مختار بودن قرار گرفته ، على هذا مردم در مقابل دعوت انبياء به دو گروه تقسيم مىشوند .
گروهى دعوت آنها را قبول ، خدا ولى و كارساز آنهاست و آنها را به رحمت خويش و اصل مىكند ، گروه ديگر كه قبول نكنند ظالمند آنها را نه سرپرستى هست و نه ياورى .
اين آيه نظير
وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعاً
يونس / 99 -
وَ لَوْ شِئْنا لَآتَيْنا كُلَّ نَفْسٍ هُداها
سجده / 13 است .
9 -
أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَ هُوَ يُحْيِ الْمَوْتى وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
.
از آيهء سابق ، مخصوصا از جملهء
وَ لكِنْ يُدْخِلُ مَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِهِ . . .
روشن