دوران رقيق شده و مبدل به هفت آسمان گرديد
أَوْحى فِي كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها
نشان مىدهد كه هر يك از آسمانها در امر خلقت وظيفهء به خصوصى دارند كه تكوينا به خودشان تفهيم شده است .
وَ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا . . .
نشان مىدهد كه فقط آسمان نزديكتر به ما ، با كواكب زينت شده است ، نظير :
إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ
صافات / 6 .
« حفظا » مفعول فعل محذوف است يعنى « حفظناها حفظا » ، شايد مراد همان
وَ حِفْظاً مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ مارِدٍ
صافات / 7 باشد و يا منظور نگهدارى از زوال است دو وصف عزيز و عليم در رابطه با توانايى خداست به آنچه مىخواهد و نيز علم خدا كه چگونه بايد تقدير كند .
در تكميل اين بيان ذكر چند نكته ضرورت دارد ، اوّل اينكه احتمال دارد منظور از « سماوات » در آيه ، طبقات هفتگانهء هوا باشد كه بر كرهء زمين محيط هستند چنان كه در سورهء بقره ذيل آيهء
ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ . . .
/ 29 در نكتهها به طور تفصيل گفته شده است ، در اين صورت ، آيات 9 - 12 در اين سوره فقط در بارهء خلقت زمين و طبقات هواست ، و نيز در اين صورت مىشود اطمينان كرد كه گازهاى غليظ به صورت دود ، از زمين بيرون شده و در اطراف آن قرار گرفته است ، سپس به دستور خدا ، رقيق شده و هفت طبقه گشته و تشكيل آسمانها را داده است ، در اين احتمال فقط آيهء
وَ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ
توجيه نمىشود .
در تقويت اين احتمال آيهء 54 از سورهء اعراف قابل دقت است كه مىفرمايد :
إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثاً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ . . .
در